Άλκης Παναγιωτίδης: Ξεμπέρδεψα πολύ νωρίς με το δυτικό πολιτισμό

Καμιά φορά, κάνουμε το λάθος να συνδέουμε ηθοποιούς με ρόλους. Για παράδειγμα ο Αρτέμης Μάτσας είναι εκείνος ο ελεεινός τύπος που επιμένει πως οι Γερμανοί είναι φίλοι μας. Άντε να το ξεπεράσεις και να τον δεις με άλλο μάτι. Το ίδιο που συμβαίνει και με τονν Άλκη Παναγιωτίδη, τον οποίο έχω συνδέσει με τον ρόλο με το ίδιο όνομα στην ταινία του Νικολαΐδη «τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα».

гороскоп на сегодня
планшет купить

Έναν αμετανόητο του rock’n’roll, που παίζει ντραμς αναπολώντας. Ε, κάπως έτσι είναι. Απλώς δε μένει στην αναπόληση, αλλά φροντίζει να ακολουθεί την εποχή του. Να μην ησυχάζει και να μη χάνει την ορμή του. Έτσι λοιπόν, δηλώνει οργισμένος μεσήλικας.

«Άλλοι στην ηλικία μου έχουν τα εγγόνια τους κι έχουν αράξει. Κι εγώ έχω εγγόνια αλλά είμαι ο οργισμένος της οικογένειας. Ο γιος μου είναι συντηρητικός και είναι αυτός που με φροντίζει, τρόπος του λέγειν. Οι νέοι δεν είναι οργισμένοι όσο θα έπρεπε. Πρέπει να έχει πέσει ευνουχισμός από το σπίτι. Και το ίντερνετ τους έκανε να μην ψάχνονται όπως ψαχνόμασταν εμείς. Τα έχουν όλα έτοιμα. Εγώ έκανα χιλιόμετρα για να δω πράγματα. Οργάνωνα του κόσμου τις κασκαρίκες ώστε να μπορέσω να επωφεληθώ. Και όλα αυτά πιστεύω με κάνανε καλύτερο. Γι’ αυτό αρχικά αρνήθηκα το ίντερνετ. Αλλά επέμενε ο γιος μου, που ζει στο Παρίσι, για να επικοινωνούμε. Τώρα πλέον έχω γίνει τιμητής του γιατί για τον ταξιδιώτη είναι χρήσιμο. Και μου αρέσει να χάνομαι και στη μουσική του».

Δεν καταλαβαίνω για πότε πάμε από το ένα θέμα στο άλλο. Ξεκινάμε να μιλάμε για την καταγωγή του από την Κωνσταντινούπολη, τη Θεσσαλονίκη, την πόλη που μεγάλωσε, τον πατέρα του, σημαντικό ιεροψάλτη και συγχρόνως άθεο και αριστερό. «Είχα την τύχη να είμαι γιος αυτής της μεγάλης φυσιογνωμίας, τον οποίο όμως τον έπαυσαν γιατί έριχνε δέκα χριστοπαναγίες για να πιει τον καφέ του και έβριζε και τους δεσποτάδες» λέει, για να μιλήσουμε και για Μπουκόφσκι, ο οποίος θα του άρεσε αν δεν ήταν αντίθετος στις ουσίες. «Επειδή ήταν αλκοόλα του κερατά, είχε και ιδέες αγκαζέ. Θα προτιμούσα να είναι ανοιχτός. Οι πνευματικοί άνθρωποι πρέπει να είναι ευέλικτοι και ανοιχτοί» υποστηρίζει, δηλώνοντας πως ο ίδιος, ως χίπης, έχει ασχοληθεί με τις ουσίες και αντιπαθεί το αλκοόλ. Περνάμε στην καθημερινότητά του, που περιλαμβάνει και το φέισμπουκ, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται στην Ασία όπου έχει ελεύθερο χρόνο. Τα ταξίδια στην Ανατολή, τα κάνει με την πρώτη ευκαιρία, αφού εκεί νιώθει ελεύθερος κι ευτυχισμένος.

«Στην Ασία βρέθηκα επειδή με γοήτευε η Ανατολή και λόγω του DNA. Καθάρισα πολύ νωρίς με το δυτικό πολιτισμό.Ξεκίνησα με την Ινδία. Την Ταϊλάνδη την είχα αποκλείσει επειδή είδα ένα ντοκιμαντέρ για ηρωίνες και ήταν πολύ εύκολο να βρεθεί κανείς μπλεγμένος, κι έτσι πήγα στηmysticIndia. Όμως βαρέθηκα τους Ινδούς, ενώ στο μεταξύ έμαθα ότι η Ταϊλάνδη σταμάτησε αυτή την ιστορία με την ηρωίνη, και ενώ ήταν πρώτη στην παραγωγή, τώρα πια δεν παράγει και ασχολείται με τον τουρισμό. Έτσι βρέθηκα στη sensualThailand. Ένας τόπος που με καταγοητεύει, παρ’ όλο που πέρυσι πέρασα άθλια, γιατί έκανε κρύο και είχα αρρωστήσει. Κάθε φορά που κοιτάω την ώρα, σκέφτομαι τι ώρα είναι εκεί. Μ’ αρέσουν οι άνθρωποι που ευχαριστιούνται με το τίποτα. Έχει παίξει μεγάλο ρόλο ο Βουδισμός, που σε αντίθεση με το Χριστιανισμό της τιμωρίας, είναι ανθρωποκεντρική θρησκεία και σκοπός τους είναι να είναι ελεύθεροι και ευτυχισμένοι. Αν και τους έχουμε χαλάσει. Το χρήμα και η ανάπτυξη δε φέρνουν την ευτυχία. Βλέπεις καλύβα και απ’ έξω υβριδικό αυτοκίνητο. Έχουν αλλάξει οι άνθρωποι, έχασαν το χαμόγελό τους και σε βλέπουν σαν εκατοσταδόλαρο. Είναι φτηνά, ανθρώπινα και τα έχεις όλα γύρω σου. Είναι το πιο ασφαλές μέρος να πάει μια γυναίκα, γιατί είναι όλα ελεύθερα».

Με αφορμή την αναφορά στο βουδισμό, τον ρωτάω για τη σχέση του με το Θεό.

«Έχω ελαφρά σχέση με το Βουδισμό, έχω κι ένα τατού βουδιστικό. Θα ήθελα να ασχοληθώ παραπάνω. Γενικώς υπάρχουν πολλά πράγματα που θα ήθελα να ασχοληθώ παραπάνω. Το τρελό του χαρακτήρα, το ότι δεν μπορώ να κάνω πολλά πράγματα… Δεν τα πάω μέχρι εκεί που θα ήθελα, είτε το Τάι Τσι είτε το Βουδισμό».

Η συζήτηση για την Ταϊλάνδη δεν έχει τελειωμό. Κοιτάζει πάλι την ώρα. «Τώρα θα έχει βραδιάσει εκεί» μου λέει.Και συνεχίζει την αφήγηση για τη ζωή του στην Ανατολή, τα τελευταία 15 χρόνια. Με την ευκαιρία των επισκέψεών του, είχε κάνει και ντοκιμαντέρ για τη Νοτιοανατολική Ασία. Προσπάθησε να τα προωθήσει στα ελληνικά κανάλια. Στο Megaδεν ενδιαφέρονταν για το είδος, στην τότε ΕΡΤ, του πρότειναν να αναλάβει παραγωγές, πράγμα που δεν μπορούσε να αναλάβει.

«Καθυστέρησε η ιστορία και έσκασε η βόμβα της ΕΡΤ. Ήθελα πάντως να το κάνω, μου άρεσαν τα γυρίσματα, είχαν κάτι καουμπόικο. Μου πήγαινε γιατί υπήρχε το απρόβλεπτο. Για παράδειγμα κάναμε γύρισμα με το συνεργάτη μου στην Τζακάρτα. Είχε πάθει κίτρινο πυρετό δυο τρεις φορές. Θα πηγαίναμε σε μέρη όπου ζουν φυλές που δεν έχουν ξαναπάει δυτικοί. Τώρα την εγκατέλειψα την ιδέα. Όχι όμως και την Ανατολή. Πάω εκεί,ξυπνάω στο ξενοδοχείο, ανοίγω τα μάτια και κοιτάω ότι όλα μου τα υπάρχοντα είναι ένα βαλιτσάκι. Αυτό είναι ελευθερία. Με την δουλειά μου δεν έχω κανένα απωθημένο. Είμαι πλήρης. Ό,τι σχεδίασα το έκανα.Αυτό το λίγο που έκανα, το πέτυχα σε μία χώρα όπου τα πράγματα λειτουργούν κομματικά και παρτουζιάρικα. Δε συμμετείχα ούτε στο ένα ούτε στο άλλο. Από δω και πέρα θέλω να γευτώ τη ζωή. Δε θέλω τον τίτλο του Έλληνα ηθοποιού. Δε αντέχω κι αυτό που κάνουν οι Έλληνες ηθοποιοί, που κουβαλούν τη δουλειά τους και στη ζωή τους. Δεν έχουν ζωή. Στην Αμερική τελειώνουν, βγαίνουν και ζουν. Εγώ έχω και πολλά ενδιαφέροντα. Μ’ αρέσει που δε με ξέρει κανείς. Είμαι ένας ξένος. Βλέπω μια κοπέλα και την πειράζω, βλέπω ένα περιστατικό και συμμετέχω. Με σορτς και σαγιονάρες και μπαντάνα στο κεφάλι. Η απόλυτη ελευθερία. Δεν μπορώ αυτή τη μιζέρια κι αυτόν τον ευνουχισμό, που ζητάνε και την ψήφο μας».

Πιάσαμε το καυτό θέμα. Εκλογές έρχονται, πολιτικές εξελίξεις ζούμε, ο ίδιος είναι πολιτικοποιημένος αλλά αποστασιοποιημένος και απογοητευμένος. Ή μάλλον, πάμε πάλι στον αρχικό χαρακτηρισμό: Οργισμένος.

«Δε θα ψηφίσω, αλλά αν το έκανα, θα προτιμούσα τον Καμίνη και τον Μπουτάρη γιατί δεν είναι κομματικοί. Μισώ όλα τα κόμματα. Και αυτά που δεν έχουν κυβερνήσει. Και τον Τσίπρα, αν ήταν στο χέρι μου, θα τον καταδίκαζα μαζί με τους άλλους. Για εσχάτη προδοσία. Γιατί όταν η χώρα κινδυνεύει πρέπει να συνεργαστεί. Σε μία οικογένεια όταν υπάρχει κρίση, λέει ο πατέρας οικογενειακό συμβούλιο και συμμετέχουν όλοι για να βρουν λύση. Για μένα η λύση ήταν να γίνει μια κυβέρνηση εθνικής ανάγκης, είτε από τα κόμματα είτε από προσωπικότητες. Χάσαμε άλλη μία ευκαιρία. Η κρίση έπρεπε να είχε λειτουργήσει σαν θετική ιστορία για εμάς. Θα έπρεπε να συνειδητοποιήσουμε πόσο μαλάκες είμαστε, το πόσα λάθη κάναμε, να ανασυνταχθούμε και να πάμε μπροστά. Δεν προχωράς όταν πολιτεύονται γερόντια. Κάθε ηλικίας. Φρεσκαδούρα θέλουμε. Φρέσκα μυαλά, τα οποία σίγουρα υπάρχουν αλλά δεν τα αφήνουν να βγουν μπροστά. Δεν έχουν γίνει σοβαρές νέες κινήσεις. Δε μιλάμε για Τζήμερο, ούτε για το ποτάμι που είναι σε διατεταγμένη αποστολή από τους εκδότες για να κάνει ζημιά στο ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίο τρέμουν οι εκδότες επειδή υπάρχει ένα κομμάτι του που δεν το ελέγχει ούτε ο Τσίπρας. Καλά κι αυτός νομίζει ότι θα γίνει ο απελευθερωτής της Νότιας Ευρώπης».

Μα καλά, για κανέναν δεν έχει να πει κάτι καλό; Πουθενά δεν ελπίζει; Ούτε η δεξιά ούτε η αριστερά;

«Θυμώνω με την αριστερά, με την οποία είχα μπλέξει, αλλά ξέμπλεξα νωρίς. Δε θα τα έβαζα με τον Τσίπρα αν έλεγε βάλτε με να δουλέψω. Εγώ με αυτούς τα έχω. Με την αριστερά θυμώνω, όχι με τη δεξιά. Με αυτήν έτσι κι αλλιώς δεν έχω καμία σχέση».

Παρά την άρνησή του, είναι έντονα πολιτικοποιημένος. Δεν έψαξε κανείς να βρει σε ποιο χώρο ανήκει; Τα κόμματα δεν τον ανακάλυψαν;

«Τώρα πια έχω εκδηλωθεί: Δεν ανήκω πουθενά. Παλιά όλοι με παίζανε και μου ζητούσαν να πολιτευτώ. Τώρα είχα προτάσεις και από το ΣΥΡΙΖΑ και από την Ελιά αλλά τους είπα πως είμαι πολύ ακατάλληλος για κάτι τέτοια. Εγώ όλους τους βλέπω με βρόγχο στο λαιμό, ούτε καν με κολάκευσε η πρόταση, αντιθέτως ντράπηκα».

Το να ντρέπεται κανείς για κάποια πράγματα, είτε τα κάνει είτε όχι, δείχνει ότι έχει τσίπα. Το θέμα της ντροπής συνεχίζεται.

«Και το ότι βρέθηκα στο Εθνικό. Τι ντροπή! Πώς βρέθηκα εδώ από την ελευθερία της Ανατολής; Τι δουλειά έχω εγώ με το δημόσιο; Με παρέσυρε ο Μαστοράκης, που του έχω μεγάλη εκτίμηση και μεγάλο θαυμασμό και θα πήγαινα και στην κόλαση μαζί του. Με έχουν φωνάξει ήδη δύο φορές στο εθνικό και αρνήθηκα. Με το Νίκο δεν μπορούσα να αρνηθώ. Πάει κι αυτός στην Ασία σαν εμένα και έχουμε βίους παράλληλους, είχα καιρό να κάνω θέατρο γιατί μου κόβει από τα ταξίδια. Όμως ο φυσικός χώρος του ηθοποιού είναι το θέατρο. Το σταμάτησα επειδή αισθάνθηκα πλήρης και το έριξα στην τηλεόραση, επειδή για τα ταξίδια χρειάζομαι χρήμα. Αλλά δε με κολακεύει καθόλου όταν με σταματούν στο δρόμο και μου λεν ότι με είδανε σε κάποια σειρά. Τουναντίον είμαι πρόθυμος να τα κατεβάσω όταν μου λένε ότι είδανε παράσταση στο θέατρο. Το κίνητρο λοιπόν ήταν ο Μαστοράκης με τον οποίο είχα κάνει άλλες δύο καταπληκτικές δουλειές, οπότε πήγα. Πρόκειται για το Μεφίστο, ένα έργο που δεν έχει παιχτεί στην Ελλάδα, είναι αληθινή ιστορία, διηγείται την άνοδο του ναζισμού, είναι πολύ επίκαιρο και ανυπομονώ να το δω. Και με μεγάλη μου χαρά γνώρισα την Εθνική Ελλάδος των νέων ηθοποιών που με έχουν κατακτήσει με το ταλέντο και το χαρακτήρα τους. Αυτό ήταν η καλή έκπληξη για μένα».

Το θέατρο είναι ο χώρος του ηθοποιού, αλλά ο ίδιος, με 50 ταινίες στο ενεργητικό του, είναι από τις πιο σημαντικές παρουσίες του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. Ο αγαπημένος ηθοποιός του Νίκου Νικολαΐδη, αλλά και άλλων σκηνοθετών της εποχής εκείνης, να μη μας πει δυο λόγια και για τον κινηματογράφο;

«Μεγάλωσα σε μια πόλη που μου αρνιόντουσαν τα πάντα. Ήθελα να μάθω και δεν μπορούσα, είχα και τη μάνα μου να λέει στον πατέρα μου «γιατί μας έφερες εδώ» και έφτασα στο σημείο αυτή τη χώρα να μην τη γουστάρω. Ό,τι έκανα, το έκανα στην τύχη. Ήθελα να κάνω καριέρα στην Αμερική. Ήδη είχα ξεκινήσει να κάνω δουλειές στο εξωτερικό, μέχρι που χτύπησε το τηλέφωνο και άλλαξε η ζωή μου. Όταν ήρθα, ήταν πια μεταπολίτευση και υπήρχε ένα κλίμα όπου όλοι κάτι θέλαμε να κάνουμε. Επειδή είχα αυτήν την καριέρα στο εξωτερικό, τα πράγματα ήταν εύκολα κι άρχισα να δουλεύω αμέσως. Κι έτσι βρέθηκε στο δρόμο μου ο Νικολαΐδης. Βέβαια, επειδή έχω μέσα μου το ανικανοποίητο, αν ξαναγεννιόμουνα θα προτιμούσα να μην ξαναγυρίσω. Και τώρα με την πρώτη ευκαιρία σηκώνομαι και φεύγω».

Στη μεταπολίτευση έγιναν όσα έγιναν. Τώρα, πώς τα βλέπει τα πράγματα;

«Με τον Νικολαΐδη είχα μια ξεχωριστή σχέση. Εκτιμώ και τον Νίκο τον Περάκη.  Δεν βλέπω νέους να πιάνουν το ύφος τους. Δεν υπάρχει ψυχή και συναίσθημα. Μου άρεσε η τελευταία ταινία του Νίκου Τριανταφυλλίδη που είναι επηρεασμένη από το σινεμά του Νικολαΐδη. Ο Λάνθιμος κάνει χειρουργικό σινεμά. Δε μου αρέσει. Δε μ’ ενδιαφέρει ούτε ο ρεαλισμός και η ελληνική πραγματικότητα. Δεν αντέχω τον Οικονομίδη. Όταν πάω στο σινεμά, πρέπει να μαγευτώ. Δε με έχει μαγέψει κάτι. Μπορεί και να υπάρχει, αλίμονο αν δεν υπάρχει. Και στην εποχή μας, δεν είναι δικαιολογία τώρα πια το «δεν έχω λεφτά, δεν κάνω ταινία». Βίντεο και τζάμπα. Είναι μία πολύ καλή περίοδος γιατί τις ταινίες τις μαθαίνεις κάνοντάς τες και όχι συζητώντας τες. Η τέχνη είναι διέξοδος. Ο κόσμος, η ανθρώπινη ψυχή έχει ανάγκη στα δύσκολα να ξεφύγει. Απόδειξη ότι τα θέατρα σκίζουν. Δεν είναι μόνο επειδή χαμήλωσαν τις τιμές. Ο κόσμος θέλει να έρθει κοντά στην τέχνη».

Είναι αρκετό το να ξεφεύγουμε με την τέχνη; Μπορούμε να κάνουμε κάτι άλλο για να ξεφύγουμε ή ακόμη και να φύγουμε από τις δυσκολίες; Είναι αισιόδοξος; Δεν είναι.

«Χάθηκε η ευκαιρία. Δεν είχαμε το θάρρος και τη μαγκιά να πιάσουμε την κατάσταση απ’ τα μαλλιά. Κάναμε μία μίμηση της Αργεντινής με τις κατσαρόλες, κατεβήκαμε στο Σύνταγμα, καλό ήταν, έγιναν κάποιες γνωριμίες, αλλά ως εκεί. Θα μπορούσε να γίνει πυρήνας και να προχωρήσουν πράγματα. Τελικά έγινε σαν τις κυρίες που βρίσκονται για τσάι. Πιστεύω ότι υπάρχουν και εξαιρετικοί νέοι, αλλά πολλοί μεγαλώνουν με άθλιους γονείς και καταλήγουν στη Χρυσή Αυγή. Υπάρχει κόλαση από κάτω και δε θέλω να συμμετάσχω».

Για ποιο θέμα δε μιλήσαμε; Για την πόλη του. Του αρέσει η Αθήνα;

«Η Αθήνα μου αρέσει. Εδώ και λίγα χρόνια δεν έχω αμάξι επειδή ταξιδεύω και δεν το χρειάζομαι. Αλλά όταν το είχα, ζούσα σαν τουρίστας. Μου αρέσει να ανακαλύπτω πράγματα. Αλλά ζούμε με τους ανθρώπους και αυτό είναι μεγάλη συζήτηση. Δε λέω ότι είμαι τέλειος. Είμαι ο χειρότερος. Αλλά έχω πολλά παράπονα».

Δε μιλήσαμε ούτε για τις γυναίκες. Θυμάμαι μια ατάκα στα κουρέλια, για τις γυναίκες με προδιαγραφές θανάτου. Έτσι πρέπει να είναι; Υπάρχουν τέτοιες γυναίκες;

«Νικολαΐδης, άλλες εποχές. Τώρα αλλάξανε αυτά, δεν ισχύουν. Ωραία ήταν, προσπαθώ να προσαρμοστώ σε κάποια πράγματα. Γενικώς μου αρέσει να συμμετέχω. Και ακόμη και στη μεγαλύτερη δυστυχία μου αρέσει να σκέφτομαι θετικά».

 Καταλήγουμε στη θετική σκέψη και στο νόμο της έλξης. Και μου μένει αυτό, παρά το ότι η κουβέντα συνεχίζεται και εξακολουθεί να μετακινείται από το ένα θέμα στο άλλο. Και αυτό λέω να γίνει τρόπος ζωής. Θετική σκέψη, αλλά και οργή. Προς τη σωστή κατεύθυνση.

Συνέντευξη που πέταξα (χωρίς να είναι για πέταμα) στο living in the city

Πασχάλης Τσαρούχας: Η κοινωνία δεν αξίζει τους επαναστάτες της

Δεν πιστεύω ότι πρέπει να κάνει κανείς ένα πράγμα για να το κάνει καλά. Θεωρώ πως κάποιος που είναι καλός στο ένα, είναι καλός σε πολλά. Γι’ αυτό μου αρέσουν οι άνθρωποι που καταπιάνονται με πολλά πράγματα. Που έχουν πολλά ενδιαφέροντα, πολλές δράσεις, που δεν ησυχάζουν και δεν επαναπαύονται.

гороскоп на сегодня
планшет купить

Ένας από αυτούς είναι και ο Πασχάλης Τσαρούχας και ομολογώ ότι το ανακάλυψα πρόσφατα. Γι’ αυτό και, πηγαίνοντας να τον συναντήσω, στο Ρότα Art Coffee Community, ήμουν αποφασισμένη να τον μιλήσουμε μόνο για αυτές τις σχετικά πρόσφατες ανακαλύψεις μου. Και για άλλα.

Ποτέ δε θεώρησα ότι ήμουν ο καλύτερος.
Έχω μία πολύ ειλικρινή, καθαρή και μετρημένη σχέση με τα ΜΜΕ. Ενδεχομένως επειδή εξαρχής είχα μία πολύ συγκεκριμένη εικόνα και προς τα έξω αλλά κι εγώ ο ίδιος για τον εαυτό μου. Ποτέ δε θεώρησα ότι ήμουν το παιδί-θαύμα, ποτέ δε θεώρησα ότι ήμουν ο ωραιότερος ή ο καλύτερος. Τη δουλειά μας κάνουμε, δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο. Όπως κάθε πρωί όλοι πήγαιναν κάποτε στις δουλειές τους. Αυτό από κάποιους θεωρήθηκε ξενέρωτο, από κάποιους θεωρήθηκε κακό για την επαγγελματική μου εικόνα, ότι δε συντηρώ κάποιον μύθο.

(Ευτυχώς, γιατί παρατράβηξε ο μύθος με τον γόη, τον καρδιοκατακτητή, τον τηλεοπτικό σταρ, για την προσωπική ζωή του οποίου γνωρίζουμε τα πάντα, αλλά τίποτα για όσα κάνει, πιστεύει, πρεσβεύει, σκέφτεται. Του λέω για τη λάθος άποψη που είχα κάποτε και αναρωτιέμαι αν τον ενοχλεί και τον ίδιο η εικόνα που δημιουργούν για αυτόν τα ΜΜΕ).

Η δουλειά μου είναι να δημιουργώ.
Δε δημιουργείται για μένα, για όλους δημιουργείται. Δεν είμαι αυτό που θέλουν να βλέπεις. Αυτό τους εξασφαλίζει τον τρόπο να με έχουν στο μέσο όρο που θέλουν. Το τι είναι ο καθένας, το ξέρει ο ίδιος. Επίσης δεν είναι δική μου δουλειά να έχω αγωνία να δείχνω ποιο είναι το έργο μου. Η δουλειά μου είναι να δημιουργώ. Δε με ενδιαφέρει αν θα με δικαιώσει το σύγχρονό μου κοινό ή ο κριτικός του μέλλοντος. Με ενδιαφέρει να κάνω κάτι που νομίζω ότι κάπου βοηθάω, ότι κάτι προχωράω, τον εαυτό μου ίσως.

(Κι από ποιες δημιουργίες να ξεκινήσουμε;)

Τα βιβλία
Το πρώτο μου εκδόθηκε το 96, ένα θεατρικό παιδικό, η αρπαγή της πριγκίπισσας Αιώρας, που εκδόθηκε από τα Ελληνικά Γράμματα και έκτοτε ακολούθησαν άλλα 17, με τελευταίο το year book 2013 του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Ταχύτητας Μοτοσυκλετών, που είναι καθαρά δημοσιογραφική δουλειά. Θα πρέπει να αφαιρέσουμε και –τώρα μπορείς να με σφάξεις- (έχει πάρει χαμπάρι τι κράξιμο ρίχνω στην παραλογοτεχνία) μια νουβέλα πολύ σκοτεινή και σημερινή και ένα ερωτικό έπος σε δεκαπεντασύλλαβο, εξαντλημένα. Θα τα ξαναβγάλω σαν Carousel, που είναι δική μου εκδοτική. Τα υπόλοιπα είναι παιδικά, παραμύθια και άλλα δύο που μετέτρεψα παραμύθια σε στίχους, τα μελοποίησε η Μάρω Θεοδωράκη, τα τραγουδήσαμε και έγινε βιβλιαράκι με cd και μας ευχαριστούν οι μαμάδες και οι μπαμπάδες που τα βάζουν και ακούν τα παιδιά το παραμύθι. Τα πάω καλά με τα παιδιά, γιατί τα πάω καλά με τον εαυτό μου.

(Και με το δικό του το παιδί τα πάει καλά. Το εκπαιδεύει στο καβάλημα της μηχανής, αλλά και στον τρόπο που θα βλέπει τη ζωή. Να είναι καλός άνθρωπος, υπεύθυνος, συνεπής, να μη σταματάει να παίζει. Σε αντίθεση με το μέσο νεοέλληνα γονιό που μαθαίνει στο παιδί του να βάζει στόχους διεκδικώντας την πρωτιά).

Να κάνει πράγματα για τα οποία δε θα έρθει η στιγμή να ντρέπεται…
…Να είναι βαθιά και ουσιαστικά ευγενικός με τον εαυτό του και με τους άλλους. Το να κατακτήσει κάποιος την κορυφή είναι υστερία και ένας στόχος που δεν πιάνεις ποτέ, αφού πάντα κάποιος θα υπάρχει που θα είναι καλύτερος από σένα ή το αξιολογικό σύστημα θα κατατάσσει πάντα κάποιον πάνω από σένα. Σα να κουβαλάς νερό με τρύπιο κουβά. Ζούμε μία τεράστια ανατροπή τα τελευταία χρόνια που μας δείχνει ότι ο ισχυρός τελικά δεν είναι τίποτα. Εδώ είναι που ισχύει το «οι έσχατοι έσσονται πρώτοι». Όσοι δεν είχαν τίποτα, καμία υποχρέωση, εξακολουθούν να μην έχουν. Ενώ οι υπόλοιποι τον ήπιαμε.

(Γιατί φτάσαμε εδώ που φτάσαμε; Γιατί ήρθε η ώρα να τον πιούμε;)

Να καθίσουν εδώ και να πληρώσουν.
Είμαστε κι εμείς συμμέτοχοι. Θυμάμαι τον εαυτό μου να λέει σε συζητήσεις ότι αυτή η χώρα προχωράει από κεκτημένη ταχύτητα. Δε συμβαίνει τίποτα. Και δε φρόντισα να φυλαχτώ. Όλοι ήμασταν σ’ αυτήν την κατάσταση. Και όλοι φταίμε και είμαστε συνυπεύθυνοι. Αυτό δε σημαίνει βέβαια κι ότι μαζί τα φάγαμε. Τι ωραίο ήταν αυτό που είπε ο Πάγκαλος ότι θα φύγει; Αν και εγώ δε θέλω να φύγει. Δεν είμαι φαν του ελικοπτέρου. Θέλω να καθίσουν εδώ και να πληρώσουν. Να υποστούν όλες τις συνέπειες, που δε θα γίνει ποτέ, αλλά θα πρέπει να ζήσουν όπως ζει όλος ο κόσμος. Δε θα το αντέξουν. Γιατί δεν ξέρουν πόσο κάνει μια φρατζόλα ψωμί, ένα κιλό πιπεριές, δεν ξέρουν τι είναι η λαϊκή, τι είναι το περίπτερο, τι είναι πάω βάλω βενζίνη για να πάω να δουν τα παιδιά μου τη γιαγιά τους. Είναι κάτι πολύ εξωτικό για αυτούς  αυτό το πράγμα. Όπως όταν θέλει κάποιος να πάει να μείνει σε μια σουίτα με πισίνα, νομίζοντας ότι είναι ωραία. Θες όμως τρεις ώρες να πας από το ένα δωμάτιο στο άλλο, έχει υγρασία από την πισίνα… δεν είναι και τόσο ωραία, αλλά είναι εξωτικό.

(Θα το ζήσουμε αυτό; Είμαστε ικανοί να τους κάνουμε να πληρώσουν;)

Οι προδότες γίνονται δρόμοι.
Δεν πληρώνουν ποτέ. Γίνονται δρόμοι. Μεγαλώνοντας έχω ξεκαθαρίσει ότι η ιστορία μας είναι γεμάτη ψέματα. Άσχετα με τις Ρεπούσηδες κι αυτά που ασχολείται ο κόσμος. Μας έχουν πει ψέματα. Ότι είμαστε οι καλύτεροι, οι πιο προκομμένοι, οι πιο αδικημένοι, οι πιο φιλειρηνικοί, και προχωρώντας τα πράγματα και διαβάζοντας, συγκρίνοντας, βλέπεις ότι είσαι τα ίδια σκατά με τους υπόλοιπους. Βλέπεις ότι όλος αυτός ο ταγματασφαλιτισμός, ο δωσιλογισμός, ο μαυραγοριτισμός, όλο αυτό το πουλημένο σινάφι ανακυκλώνεται και στο τέλος γίνεται δρόμοι. Και βλέπεις τους δρόμους και δε βλέπεις συγγραφέα, καλλιτέχνη, δημιουργό. Όλοι οι δρόμοι, με πολύ μικρές εξαιρέσεις, είναι βαφτισμένοι με ονόματα εθνικών μειοδοτών και προδοτών. Τζωρτζ, Κάνιγγος, τι ήταν αυτοί; Περπατάς αυτόν το δρόμο από μικρός και το όνομά του τυπώνεται στο μυαλό σου. Και θεωρείς ότι είναι καλός και σου φτιάχνει ένα υπόβαθρο στο οποίο θα πατήσει ο μύθος που σου διδάσκουν στο σχολείο.

(Έχω σκυλιάσει. Αυτό ήθελα να το είχα σκεφτεί εγώ. Προσπαθώ να μη δείξω ότι αφρίζω. Κρύβω την οργή μου, χαμογελάω, κουνάω το κεφάλι «Ναι, ναι, δίκιο έχεις» και τέτοια. Και προσπαθώ να περάσω στην επόμενη ερώτηση, πράγμα δύσκολο, γιατί όταν εκνευρίζομαι αποσυντονίζομαι. Ας τον ρωτήσω αυτός, ως ηθοποιός, πώς βιώνει την κατάσταση. Είναι γνωστό ότι οι ηθοποιοί περνάνε μεγάλα ζόρια).

Δεν είναι ο κατάλληλος να σχολιάσει γιατί συνειδητά δεν είναι μόνο αυτό.
Φρόντιζα πάντα να μην αποκλείω τον εαυτό μου από τις επιθυμίες του, να είμαι πολυδιάστατος, να κάνω πολλά πράγματα, να μην επενδύω στον εαυτό μου σαν εικόνα μέσα από το επάγγελμα, πράγμα που στα χρόνια της κρίσης με έχει σώσει. Έχει σώσει την ψυχή μου. Γιατί για σκέψου έναν άνθρωπο ο οποίος θεωρεί ότι είναι μόνο ένα πράγμα και μέσα από αυτόν τον τρόπο υπάρχει και επιβεβαιώνεται. 4000 αυτοκτονημένοι ήταν τέτοιοι και βέβαια ήταν και η σχέση τους με το χρήμα. Όμως όλοι χρωστάμε. Θα πεθάνω εγώ επειδή χρωστάω; Να πεθάνει ο τραπεζίτης.

(Ζούμε για τα λεφτά; Για την καλοπέραση; Την άνεση και την ευκολία; Είχαμε καλομάθει;)

Έχουμε ταυτίσει το πουλί μας με τα λεφτά μας.
Όταν το πιστεύεις αυτό το πράγμα και ταυτίζεις το επάγγελμά σου με την ύπαρξή σου, βρίσκεσαι σε τραγική σχέση. Θα κάνω άλλα πράγματα, θα έχω λιγότερες απολαβές, ακόμη και το χειρότερο να συμβεί, πάντα υπάρχει ένας λόγος να ζήσεις και να ολοκληρώσεις αυτό που πιστεύεις ότι κάνεις υποφερτά.

(Τώρα αυτό το «υποφερτά» για να δώσεις θάρρος στον απεγνωσμένο το είπες; Σ’ αυτόν που τον έχει κουράσει ο αγώνας χωρίς αποτέλεσμα;)

Δουλειά
Μεγάλωσα με κούραση, μαθαίνοντας να κουράζομαι. Έχουμε κακομάθει. Ή μάλλον είμαστε ανώριμη σαν κοινωνία. Ο άλλος θέλει να γίνει τραγουδιστής, ηθοποιός. Αυτό έχει σπουδή από πίσω, έχει δουλειά, έχει σκάψιμο. Έχουμε μάθει να είμαστε ρηχοί κι ότι ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Δεν αρκεί ένα ωραίο χαμόγελο για να τραγουδήσεις. Γιατί δε θέλει ο καθένας να γίνει αρχιτέκτονας; Γιατί από τη φύση του έχει δουλειά αυτό. Πρέπει να σπουδάσεις για να το κάνεις. Αλλά είναι κι ένας τρόπος για να φτιάχνεις ωραίες πόλεις.

(Ε, ας μιλήσουμε και για αρχιτεκτονική, γιατί μόνο γι’ αυτό δε μιλήσαμε).

Στην Ελλάδα έχουμε κατασκευαστές
Καθηγήτρια αρχιτεκτονικής γνωστή μου, που της ζήτησα να παρακολουθήσω το μάθημά της, πίστεψε ότι δε με ενδιαφέρει γιατί επρόκειτο για διακόσμηση. Δεν είσαι στολιστής, είσαι αρχιτέκτονας. Αυτός που είναι πάνω απ’ όλους αυτούς που χτίζουν. Όμως στην Ελλάδα τη δουλειά την κάνουν οι κατασκευαστές. Όταν έφτιαχνα το σπίτι –αυτό που χρωστάω δηλαδή- είχα συμφωνήσει στα τούβλα και ήταν φτιαγμένο κάπως. Και τους είπα εγώ τι θα κάνουν. Το κατοχικό σύνδρομο δεν τους λέει ζήσε σε ένα όμορφο σπίτι, τους λέει βάλε ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι σου.

(Εντάξει, είπαμε, τα κάνεις όλα, δεν είσαι μόνο ηθοποιός, αλλά ξέρεις κι από σπίτια; Άσε και κάτι να το ξέρει κάποιος άλλος). 

Συνεργασία
Έχω κάνει χρόνια στην οικοδομή με τον πατέρα μου, ο οποίος είχε και αρχιτεκτονικές ανησυχίες και πολιτικομηχανικές ανησυχίες και συχνά διόρθωνε τα σχέδια, χωρίς να έχει ανταγωνιστικές σχέσεις μαζί τους. Αυτό το πράγμα το έζησα, το πώς συνεργάζεται ο θεωρητικά ανώτερος με τον κατώτερο. Μεγάλωσα με αυτόν το διάλογο. Όπως θεωρώ φυσιολογικό να ρωτήσω την ταξιθέτρια αν της άρεσε μια σκηνή που έπαιξα.

(Με πας απ’ το ένα θέμα στο άλλο, αλλά τώρα θα σε πάω εγώ. Μιλάμε για ποιοι φτιάχνουν και πώς φτιάχνουν τα σπίτια και τις πόλεις και δε λέμε αν σου αρέσει η πόλη που ζούμε. Και στο κάτω κάτω, τι στο καλό living in the city είμαστε άμα δε μιλάμε για την πόλη;)

Από την πόλη στον Τσε και από την επανάσταση στους ανθρώπους
Η πόλη είναι η άνθρωποι. Με αυτή την έννοια δε μου αρέσει. Υπάρχει κίνδυνος να χαρακτηριστώ ως μισάνθρωπος ή θεωρών τον εαυτό του υπεράνθρωπο. Αλλά δε συμφωνώ με όλη αυτή τη χύμα ανοησία. Ακόμα. Έρχεσαι και παίρνεις ένα μάθημα σκληρό και δε θες να το ακούσεις, να το δεις. Μελετώντας ιστορία βλέπει κανείς ότι ο πολύς κόσμος πάντα έτσι ήταν. Εδώ μπαίνει και το ερώτημα: Όσοι έκαναν τις επαναστάσεις το έκαναν για τον κόσμο ή για τον εαυτό τους; Υπάρχει κάποιο σύστημα με το οποίο πρέπει να λειτουργούν τα πράγματα. Κάπως διοικούνται τα πράγματα. Αναγκαστικά μπαίνουμε στη διαδικασία της ανάληψης εξουσίας από κάποιους ανθρώπους. Επειδή όμως είμαστε πολύ βρόμικοι οι άνθρωποι και η εξουσία μπορεί να πεις κανείς ότι δεν είναι γλυκιά μόνο όταν την είχε και δεν την άσκησε, άρα δεν την είχε, όλοι πέφτουν θύματα αυτής της χρήσης της εξουσίας. Ελάχιστα παραδείγματα υπάρχουν που αρνήθηκαν την εξουσία. Ο Τσε, ας πούμε, που όντας υπουργός πήγαινε να μαζέψει ζαχαροκάλαμο. Ή ο Άρης, ο δικός μας, που επίσης θα μπορούσε να τα έχει τακτοποιήσει τα πράγματα. Εγώ νομίζω πως οι κοινωνίες δεν αξίζουν αυτούς τους ανθρώπους. Βέβαια είναι σημεία αναφοράς για εμάς πια.

(Είναι τα ινδάλματά του; Θα ακολουθήσει το παράδειγμά τους αν εκλεγεί;)

Πρέπει να ξεκινήσουμε από τα μικρά
Είμαι πολύ ρεαλιστής. Δε γίνονται αυτά. Στο δήμο στον οποίο ζω, της Παλλήνης, Γέρακα, Ανθούσας, οι γονείς στο δημόσιο σχολείο πληρώνουν μέχρι και τα χαρτιά υγείας. Πόσα γαμημένα λεφτά είναι τα χαρτιά υγείας και οι μαρκαδόροι; Εμένα με απασχολούν αυτά τα πράγματα. Που δεν είναι μικρά. Είναι αυτά από τα οποία πρέπει να ξεκινάει κανείς. Τα μικρά πράγματα φτιάχνουν τις πραγματικότητες και τα μεγάλα είναι τα αποτελέσματα  Να έχει πετρέλαιο το σχολείο και ας μην έχει το δημαρχείο, που πρέπει να μπεις με τα εσώρουχα μέσα γιατί πεθαίνεις από τη ζέστη.

(Πώς έτσι με την πολιτική; Παλιά ιστορία ή τώρα που είναι μόδα να βλέπεις διάσημους να στολίζουν ψηφοδέλτια;)

Πρώτα είμαι πολίτης.
Είμαι παλιός ρηγάς, κουβαλάω μια πορεία. Είμαι πολίτης. Όπως συμβαίνει παντού και τους παλιούς και τους καινούργιους και το καλό και το κακό προϊόν τα βάζουν στο ίδιο ράφι και σε τρώει η μαρμάγκα μέσα από αυτήν την πρακτική. Δεν μπορείς να κάνεις κι αλλιώς. Επειδή έχουμε ανόητους πολιτικούς δεν πρέπει να ασχοληθούμε κι εμείς; Πώς θα αλλάξει αυτό το πράγμα; Πώς θα πάει παρακάτω;

(Και γιατί ο δήμος; Έχουν τη δυνατότητα οι δήμοι να μπορούν να κάνουν πράγματα και να αλλάξουν τα πράγματα;)

Μόνο οι δήμοι, οι γειτονιές και οι μικρές κοινωνίες.
Όταν έβγαλα τα παιδικά βιβλία, με τον Μπίλη Καντίλη, που έχουν να κάνουν με την οδική ασφάλεια και την οδηγική συμπεριφορά, άρχισε ο Αχιλλέας να κάνει ποδήλατο με κράνος. Άρχισε μετά και το παιδί από απέναντι. Σε λιγότερο από τρεις μήνες, όλος ο δρόμος και όλα τα πιτσιρίκια έκαναν με κράνος. Φόρεσαν και οι γονείς τους κράνος. Στο εξάμηνο έπαψαν να περνούν αυτοκίνητα κι έπαιζαν τα παιδιά μπάλα κι έκαναν ποδήλατο. Άμα συμβαίνει αυτό στο δικό μας το δρόμο, μπορεί να γίνει σε κάθε δρόμο. Αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι. Στην πραγματικότητα εγώ αποφάσισα ότι το δικό μου το παιδί πρέπει να είναι ασφαλές. Τα παιδιά κάνουν αυτό που βλέπουν. Και βλέπουν τους γονείς τους. Οι γονείς δείχνουν στα παιδιά τους τι θα κάνουν. Ο γονιός για το παιδί του είναι Θεός.

(Έχει σχέση με το Θεό;)

Πιστεύω στο Χριστό, όπως πιστεύω και στον Τσε. 
Δεν ξέρω αν υπάρχει Θεός. Δε θα αναφερθώ στο ότι αν ο Θεός είναι καλός γιατί υπάρχει αδικία στον κόσμο. Αν ένα πλάσμα είναι δίκαιο φροντίζει τα πράγματα δίκαια. Μπορεί και να υπάρχει Θεός. Αλλά με αυτά τα δεδομένα, δεν είναι δίκαιος.

(Η ΑΕΚ είναι Θεός;)

Το ποδόσφαιρο είναι χώρος άσκησης εξουσίας.
Αυτή τη στιγμή έχει έναν πολύ καλό προπονητή που πρέπει να τον προστατεύσουμε γιατί είναι καθαρός, ο οποίος και την έχει πληρώσει αυτήν την καθαρότητα, αλλά και δικαιώθηκε. Ο χώρος του ποδοσφαίρου είναι κι αυτός ένας χώρος άσκησης εξουσίας και χειραγώγησης του πλήθους. Όπως έλεγε κι ο Γρηγόρης ο Ψαριανός κάποτε, όταν βλέπεις ένα καλό παιχνίδι, είναι σα να βλέπεις ένα έργο τέχνης. Τώρα δε μαθαίνουν να παίζουν ωραία, μαθαίνουν να είναι πρώτοι, όχι να είναι καλοί. Το «καλός» έχει μετατοπιστεί. Κάποτε είχε άλλη έννοια. Από πίσω συμβαίνει ό,τι πιο βρόμικο μπορεί να συμβεί για να χειραγωγούνται τα πλήθη, όπως ψεύτικες εντάσεις. Θα ήθελα να αλλάξουν όλα, να το πάμε απ’ την αρχή, να πηγαίνω στο γήπεδο όπως πηγαίναμε κάποτε και κάναμε πλάκα. Τώρα ταυτίζουν την ομάδα τους με το σπίτι τους. Μας έκαναν να πιστεύουμε ότι η ομάδα είναι ιδέα. Πρέπει να αλλάξουν οι άνθρωποι. Για να αλλάξουν, πρέπει να εκπαιδευτούν. Να αλλάξει ο τρόπος που εκπαιδευόμαστε και το αξιακό μας σύστημα. Κι αυτό να ξεκινάει από το σπίτι.

(Πράγμα που δε θα συμβεί ποτέ. Γιατί πόσο εύκολο είναι ο γονιός που έμαθε έτσι, να περάσει κάτι άλλο στο παιδί του;)

Δεν υπάρχει άδολη αγάπη.
Ο εκπαιδευτικός (υπάρχουν καλοί, κακοί, μέτριοι) έχει να διαχειριστεί τα 20 διαφορετικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα 20 διαφορετικά παιδιά. 20 προβλήματα που δεν είναι δικά του, πρέπει να τα λύσει. Πρέπει να εκπαιδεύσουμε εμείς τα παιδιά μας κι ο δάσκαλος να το πάρει και να το πάει πιο πέρα. Πρέπει να ασχοληθούμε εμείς με τα παιδιά μας γιατί τα παιδιά βλέπουν το μέλλον. Να παραδεχτούμε ότι τα πράγματα είναι έτσι όπως τα βλέπουν. Να παραδεχτούμε ότι παλιώνουμε και να τους δώσουμε την ευχέρεια να υπάρχουν, για να τη δώσουν και στα δικά τους τα παιδιά. Ό,τι πάρουν θα δώσουν και αντιστρόφως. Δεν ισχύει αυτό που λένε οι ανά τον κόσμο ερωτευμένοι ή η εκκλησία ότι η αγάπη είναι άδολη. Δε γίνεται να αγαπάς χωρίς να αγαπιέσαι.

(Από δω το πάμε, από κει το φέρνουμε, στον κοινωνικό προβληματισμό το γυρίζουμε. Δε μας λες και τι κάνεις αυτόν τον καιρό;)

Δε γλιτώνει από τη Θράκη.
Είναι να ανέβω πάνω (εμείς οι Θρακιώτες, όταν λέμε πάνω, εννοούμε τα χωριά μας) να κάνω μια ταινία μικρού μήκους. Η οποία είναι σε ντοπιολαλιά. Κάποια παιδιά είχαν κάνει ένα θεατρικό έργο, σε ντοπιολαλιά. Είναι τρεις Αμερσούδες (εντάξει, νομίζω ότι μπορούμε να αρχίσουμε να μιλάμε Θρακιώτικα μετά απ’ αυτό) που πάνε και θάβουν όλον τον κόσμο. Μου πρότειναν να το κάνουν σίριαλ και να παίξω, να το σκηνοθετήσω, δεν ήθελα. Βαρέθηκα να παίζω. Άσε που υπάρχουν δυσκολίες για να γίνει ένα σίριαλ. Τους πρότεινα να το κάνουν ταινία μικρού μήκους και να πάει σε φεστιβάλ, να διεκδικήσει βραβεία και να είναι κάτι δικό τους. Είναι μια τύπισσα που παντρεύεται δημάρχους. Γνωρίζει τον επόμενο όταν χάνει τον προηγούμενο.

(Εμένα αυτό μου θυμίζει μια Θρακιώτικη ιστορία που έγινε τραγούδι, δε λέω τη συνέχεια, ούτε βέβαια το τέλος, να πάτε να τη δείτε. Τον ρωτάω αν εκτονώνεται στο facebook, αν εκφράζεται μέσα από αυτό, αν είναι εξαρτημένος από αυτό).

Κάθε πρωί, τσιγάρο και facebook.
Καμιά φορά, μια φορά το μήνα μπορεί να τύχει να γράψω πέντε αράδες. Και στη δουλειά, έχω φτάσει σ’ ένα επίπεδο –δεν είναι απαραίτητα καλό ή κακό επαγγελματικά- που είμαι απ’ έξω από αυτό το πράγμα. Το βλέπω απ’ έξω και τον εαυτό μου μέσα σ’ αυτό. Είναι τόσο ανούσιο, τόσο μάταιο, τόσο ψεύτικο και τόσο κατευθυνόμενο όλο αυτό που συμβαίνει, που δεν έχεις λόγο να ασχολείσαι. Η αντανακλαστική αντίδρασή μου σ’ αυτό που συμβαίνει δεν είναι ο θυμός ή η χαρά, δεν έχει συναίσθημα. Σκέφτομαι τι είναι πίσω από αυτό. Ξαφνικά μπαίνει στο φβ ένας ιός. Τον έβαλαν για να καταστρέψουν τον κόσμο; Κάτι μετράνε μ’ αυτό το πράγμα. Την εξάρτησή μας. Ο κόσμος όμως αντιδρά με πανικό. Η ζωή μας είναι το φβ. Το κάνω κι εγώ. Το πρωί τσιγάρο και facebook. Είναι και αυτή μία επαφή με τον κόσμο. Μπαίνω και βλέπω τι κάνουν οι φίλοι μου και οι δικοί μου άνθρωποι. Αυτό είναι το καλό κομμάτι. Το άλλο είναι η εξάρτηση.
Όλοι είμαστε εξαρτημένοι από κάποια πράγματα. Το ζητούμενο είναι να ορίζουμε και να επιλέγουμε και την εξάρτησή μας και πότε θα απεξαρτηθούμε.

Δε ρωτάω άλλα για να μην ξημερωθούμε (αν και η συνάντηση έγινε πρωί). Νομίζω πως δεν είπαμε τελικά τίποτα για όλα αυτά που κάνει. Μια άλλη φορά, θα οργανώσουμε μια ολονυχτία, και θα μιλήσουμε και για τις μηχανές, το θέατρο και το τραγούδι.

Δουλειά που πέταξα (χωρίς να είναι για πέταμα) στο living in the city

...το χάσαμε το πλοίο της γραμμής

Η Αλίκη δεν είχε λόγο να ξυπνήσει νωρίς, δεν είχε να πάει στη δουλειά, όπως άλλωστε δεν έχει να πάει στη δουλειά κάθε πρωί τον τελευταίο χρόνο, οπότε ξημερώθηκε ψάχνοντας αγγελίες, στέλνοντας βιογραφικά και χαλώντας τη διάθεσή της. Το χτύπημα του τηλεφώνου στις 9 το πρωί δεν ήταν το καλύτερο που μπορούσε να της συμβεί. Κατέβασε μερικά καντήλια, καθώς ευχόταν να μην είναι από εισπρακτική. Σταμάτησε αμέσως, σκεπτόμενη πως ίσως τα βιογραφικά να πιάσανε τόπο. Εκεί ξύπνησε και σχεδόν χαμογέλασε. Μετά, έπιασε το τηλέφωνο και είδε ποιος καλούσε. Η ξαδέλφη Μίνα. Πρωί-πρωί και μες στη μοίρλα. Χώρισε με τον Παύλο.

«Άντε, ετοιμάσου να πάμε μια βόλτα στα μαγαζιά, να πάμε για καφέ, για φαγητό, δεν μπορώ άλλο κλεισμένη μέσα. Πνίγομαι».

«Κι εγώ δεν μπορώ έξω. Δεν έχω μία».

Δεν υπήρχε πρόβλημα. Η Μίνα θα κερνούσε τα πάντα. Είχε να της πει και για τον Παύλο. Άλλωστε αυτή είχε το ζόρι (όχι πως το ζόρι της Αλίκης δεν είναι υπολογίσιμο) αυτή πήρε την πρωτοβουλία, αυτή την ξύπνησε… ε, εντάξει, δεν είναι και τόσο πρωί, σε μισή ώρα που θα περάσει να την πάρει, να έχει βγει έξω, γιατί δε λέει να ψάχνει να παρκάρει.

Η Αλίκη έσυρε το κουρασμένο της κορμί στο μπάνιο, το ξύπνησε με νερό και ετοιμάστηκε, χωρίς να έχει και τα τρελά τα κέφια για βόλτες. Αλλά οι άνθρωποι είμαστε για τις δύσκολες στιγμές. Δε θα την άφηνε έτσι.

Σε μισή ώρα βρισκόταν στο αυτοκίνητο με τέρμα τον Χατζηγιάννη να κλαψουρίζει για κάποια χαμένη του αγάπη. Σε μία ώρα βρισκόταν έξω από ένα δοκιμαστήριο όπου η Μίνα από μέσα δοκίμαζε το μισό εμπόρευμα του καταστήματος. Δεν τα πήρε όλα, αλλά πήρε αρκετά. Κι από κει κι από δυο μαγαζιά ακόμη. Από το τελευταίο πήρε κι ένα μπλουζάκι για την Αλίκη. Δεν ήταν αχάριστη. Τόσην ώρα τη συνόδευε χωρίς να το απολαμβάνει. Της το έδωσε όταν κάθισαν επιτέλους για καφέ. Εκεί άρχισε και η διήγηση περί της λήξεως της σχέσεως που είχε διαρκέσει δύο ολόκληρα χρόνια. Δυο χρόνια που όλα ήταν ρόδινα, δεν υπήρχε ούτε ένα συννεφάκι. Δύο χρόνια που όλα κυλούσαν ομαλά και οι δυο τους περνούσαν τέλεια. Δυο χρόνια γεμάτα κοινές φωτογραφίες στο φέισμπουκ κι από κάτω καρδούλες και σχόλια φίλων για το πόσο ταιριαστό ζευγάρι είναι, που τώρα θα πρέπει να σβήσει. Δυο χρόνια χαμένα. Αν ήξερε ότι θα αποτύχει, δε θα ξόδευε αυτά τα δύο πολύτιμα χρόνια από τη ζωή της. Θα έψαχνε να βρει κάποιον να της δώσει όσα χρειάζεται μια γυναίκα: Ασφάλεια και σιγουριά, δώρο καμιά τσάντα ή κάνα παπούτσι πού και πού (εντάξει, πιο συχνά από πού και πού), ένα συνοδό για τις σαββατιάτικες εξόδους, έναν πατέρα για τα παιδιά της στην τελική, βρε αδερφέ! Τριαντάρισε πια. Ενώ τώρα αφιέρωσε δυο χρόνια σε μια σχέση στάσιμη, που δεν οδήγησε πουθενά. Η Αλίκη αυτά τα άκουγε βερεσέ και προσπάθησε να της εξηγήσει.

«Άσε τον πατέρα των παιδιών σου στην άκρη. Αλλού είναι το θέμα της στασιμότητας: Μέχρι πού σε πήγε αυτή η σχέση;» τη ρώτησε, νομίζοντας ότι θα τη βάλει στη διαδικασία να σκεφτεί εσωτερικές διαδρομές, συναισθηματικές εξάρσεις, πνευματικά σκιρτήματα και τέτοια.

«Εντάξει, δε με πήγε και στην άκρη του κόσμου. Αλλά δεν έχω παράπονο. Και πού δε γυρίσαμε. Με πήγαινε κάθε Σάββατο απ’ το Γκάζι στο Μπουρνάζι κι από το Κολωνάκι στην Πανόρμου. Τις Κυριακές πηγαίναμε παραλία. Με πήγε πέρυσι διακοπές στην Πάρο –περάσαμε τέλεια- κι ένα τριήμερο στο εξοχικό του στη Νέα Μάκρη για πιο χαλαρή κατάσταση. Καλά περάσαμε, δεν μπορώ να πω. Να μην ξεχάσω και την εκδρομή στα Κιούρκα. Αχ, ωραία περάσαμε και στα Κιούρκα».

«Δεν εννοώ αυτό. Εννοώ άμα σε πήγε ένα βήμα παραπέρα».

«Παραπέρα, πού; Στο Σχηματάρι;»

«Ξέχνα την Αττικοβοιωτία. Εγώ σου μιλάω για ταξίδι στα Κύθηρα».

«Στα Κύθηρα δε σκέφτηκα ποτέ να πάω. Είναι για κουλ φάση ή για ξεσάλωμα;»

Η Αλίκη είχε μεγάλο ταξίδι μπροστά της, με τη συζήτηση που άνοιξε. Έπρεπε να της το πάει από την αρχή. Να της εξηγήσει ότι ο σκοπός μιας σχέσης (μιας οποιασδήποτε σχέσης) είναι να μας ταξιδέψει με τρόπο διαφορετικό από αυτό που ξέρουμε. Να εξελιχθούμε σαν άνθρωποι, σαν χαρακτήρες, σαν προσωπικότητες, να εμπνευστούμε, να δημιουργήσουμε, να συγκρουστούμε, να διαλύσουμε για να στήσουμε κάτι καλύτερο, να ταραχτούμε, να ηρεμήσουμε, να νιώσουμε γεμάτοι αγγίζοντας ο ένας τον άλλον, να δώσουμε και να πάρουμε ενέργεια, αγάπη και στοργή. Εντάξει, και σεξ. Και μέσα από όλα αυτά, να γίνουμε καλύτεροι. Τη Μίνα πόσο καλύτερη την έκανε αυτή η σχέση; Μάλλον πέρασε από δίπλα της και δεν την ακούμπησε, οπότε καλύτερα που τελείωσε. Μάλλον το ίδιο συνέβη και με τον Παύλο. Δεν παίρνουμε όρκο πως τη χώρισε επειδή δεν το κατάλαβε. Μάλλον αποφάσισε να περάσει φάση ελεύθερο πουλί και «περιπέτειες» (είναι η λέξη που χρησιμοποιούν αυτοί που δε φαντάζονται ότι μπορούν να ζήσουν με τον άνθρωπό τους την πιο συναρπαστική περιπέτεια) ή ήρθε η ώρα να πάρει την εκλεκτή της μαμάς του. Ε, ως εκεί φτάνουν οι απαιτήσεις του από τη ζωή.

Αυτό με τις περιπέτειες και με την εκλεκτή της μαμάς του, προκάλεσαν μια αναστάτωση στη Μίνα και ξέχασε όλα τα δυσνόητα περί Κυθήρων.

«Πάμε. Θα αγοράσω τελικά εκείνες τις γόβες που είδαμε, θα τις φωτογραφίσω και θα τις ανεβάσω στο φέισμπουκ. Να δει αυτός ποιος ζει τις περιπέτειες».

Η Αλίκη ίσα που πρόλαβε να κατεβάσει άλλη μια ρουφηξιά από τον καφέ της, καθώς την τραβολογούσε. Προσπάθησε να της εξηγήσει πώς είναι η πραγματική περιπέτεια. Της θύμισε πώς πρόσεχε ο παππούς τους τη γιαγιά τους όταν έσπασε το πόδι της κι ήταν ένα μήνα τέζα. Το ότι δεν άφηνε κανέναν άλλο να τη φροντίσει, γιατί μόνο αυτός ήξερε. Τα λουλούδια που της έφερνε όταν έβγαινε από το σπίτι. Τις σοκολάτες που έκρυβε κάτω από το μαξιλάρι. Τις ατέλειωτες ώρες που περνούσε κοντά της προσπαθώντας να κάνει τη ζωή της πιο όμορφη, να την κάνει να νιώσει πως δε βρίσκεται στο κρεβάτι του πόνου, αλλά πως ταξιδεύει.

«Λοιπόν, το κατάλαβα. Για να μη χάσω χρόνο και με τον επόμενο και να έχει η σχέση ευτυχή κατάληξη, θα πρέπει να οργανώσω ταξίδι» είπε κάπως σκεπτική η Μίνα.

«Να το προσέξεις. Μπορείς να κάνεις στάσεις σε σταθμούς και να εξερευνήσεις ό,τι καινούργιο συναντάς, αλλά άμα υπάρχει κατάληξη, έστω και ευτυχής, το ταξίδι τελειώνει. Και αυτό είναι που αξίζει. Αν σε πάει μακριά, μείνε. Αν μένεις στάσιμη, μη χάνεις χρόνο. Τα Κύθηρα ποτέ δε θα τα βρείτε, το χάσατε το πλοίο της γραμμής».

«Θα το προσέξω αυτό με το ταξίδι και το χαμένο χρόνο. Κι εδώ που τα λέμε, την εκδρομή στα Κιούρκα δεν τη λες και ταξίδι. Στον επόμενο θα είμαι απαιτητική. Τα Κύθηρα θα είναι το πιο κοντινό ταξίδι που θα δεχτώ να με πάει».

Οι Πέρσες στην Επίδαυρο και οι ελληνικές ομορφιές παντού

Πέντε μήνες ήταν χαμένος από την παρέα ο Λευτέρης. Από αναβολή σε αναβολή το πήγαινε στις μαζώξεις για τσιπουροκατανύξεις. «Το καινούργιο γκομενάκι τον έχει βάλει στο βρακί του» ήταν το μόνιμο σχόλιο όταν μιλούσαν για αυτόν. Το γκομενάκι υπήρχε μόνο ως τηλεφωνική ομολογία στον Τάσο, τον κολλητό του. Ούτε καν αυτόν κατάφερε να συναντήσει από κοντά. Μέχρι σήμερα. Κι όπως ήταν φυσικό, το θέμα της συζήτησης ήταν το Σουλάκι. Ο Τάσος ήθελε να μάθει τα πάντα για τη γυναίκα που έκανε το φίλο του να εξαφανιστεί. Τη φανταζόταν, εκτός από θεόμουνο, τόσο έξυπνη και πνευματώδη, τόσο συναρπαστική, που προκάλεσε στο φίλο του εθισμό, αλλά χαλάλι του.

«Ε, δεν είναι ακριβώς έτσι. Εντάξει, είναι μία πολύ ωραία κοπέλα, ψηλή, ξανθιά, γαλανομάτα, με ωραίο σώμα, σφιχτό και σμιλεμένο στα γυμναστήρια…»

«Τι λες, ρε φίλε! Σαν αυτά τα ξανθοπουτανάκια με τα στητά τα κωλαράκια που χαζεύω στο γυμναστήριο απέναντι από το γραφείο στο οποίο ποτέ δεν αξιώθηκα να πάω να γραφτώ και να τα χαρώ από κοντά; Μπράβο, ρε μεγάλε! Άξιος!» βιάστηκε να σχολιάσει ο Τάσος.

«Ε, εντάξει, η κοπέλα μου είναι. Δεν τη λες και πουτανάκι, αλλά ναι, κάπως έτσι είναι. Τις είχα βαρεθεί πια αυτές τις έξυπνες, τις διαβασμένες, τις διανοούμενες, που όλα τα ήξεραν και για όλα είχαν γνώμη. Είχα βαρεθεί τους διαρκείς σχολιασμούς τους για ό,τι συνέβαινε. Μα για όλα να έχουν άποψη!»

«Καλά έκανες. Αμάν με τις έξυπνες παντού γύρω μας. Και άντε, να τη δούμε καμιά μέρα».

«Μόνο αν έρθεις στον Κορυδαλλό, γιατί το Σουλάκι δεν έρχεται στο κέντρο. Δεν της αρέσει ούτε στα Εξάρχεια, ούτε στο Κολωνάκι. Βρε, καλή μου, βρε, χρυσή μου, τίποτα αυτή. Της είπα να την πάω στα Πετράλωνα που είναι πιο λαϊκά, με τίποτα δεν το δέχτηκε. Μόνο με Γκάζι συμβιβάζεται, που έχει μεγάλες μουσικές σκηνές».

«Εννοείς κάτι Ρέμους και κάτι Νότηδες; Και πας εκεί για την γκόμενα;»

«Μέχρι τότε θα τη στρώσω. Κοίτα, έχω ήδη βγάλει εισιτήρια για να πάμε στην Επίδαυρο να δούμε τους Πέρσες. Νομίζω ότι άμα γνωρίσει το θέατρο, θα ξεχάσει τις σκηνές. Δε φταίει αυτή αν δεν είχε ευκαιρίες να αποκτήσει τέτοιες εμπειρίες. Δε φταίει αυτή αν οι μόνες ευκαιρίες ήταν αυτά τα ευκαιριακά μαγαζιά με τα άθλια τραγούδια».

Ο Τάσος σκέφτηκε ότι μέχρι μουστάκι θα τον βάλει να ξυρίσει και δεν πήγε ποτέ στον Κορυδαλλό. Η Σούλα όμως σε λίγες μέρες βρέθηκε στην Επίδαυρο. Είχε οργανωθεί τέλεια.

«Έχει θάλασσα η Επίδαυρος;» ρώτησε τη φίλη της τη Μαίρη, που ήταν η κουλτουριάρα της παρέας.

«Καλέ, ναι. Ο κόλπος της Επιδαύρου, το έχω ακούσει στην τηλεόραση. Να έρθω κι εγώ μαζί σας;»

Τι; Να μην έρθει; Τέλεια θα περνούσαν. Εξάλλου τόσο τη βοήθησε με τις γνώσεις της. Τώρα που ήξερε ότι στην Επίδαυρο έχει θάλασσα, θα έκανε τη σωστή ενδυματολογική επιλογή. Αγόρασε μια φούστα μάξι πλισέ, σε στυλ αρχαία Ελληνίδα Θεά και φρόντισε να έχει φακούς επαφής, νύχια και πέδιλα, στο ίδιο χρώμα, συνδυασμένα με λευκό αέρινο δαντελωτό μπλουζάκι.

Κάθισαν στο άνω διάζωμα και αυτό, πέρα από το ότι τη δυσκόλεψε στο σκαρφάλωμα με τις δίπατες πλατφόρμες που φορούσε, πρέπει να πούμε πως της κακοφάνηκε. Πάντα οι συνοδοί της την πήγαιναν πρώτο τραπέζι πίστα. Δεν το σχολίασε γιατί αποφάσισε να περιμένει γιατί ακόμη ήταν αρχή και δεν έπρεπε να κρίνει από αυτό αν ο Λευτέρης μπορεί να της προσφέρει αυτό που χρειάζεται. Εξάλλου, οι ηθοποιοί, εντάξει, δεν ήταν κι άγνωστοι, αλλά δεν ήταν κι ο Μπέζος, ούτε καν αυτοί που παίζανε στο Κάτω Παρτάλι, σειρά που παρακολουθούσε με μεγάλο ενδιαφέρον.

Οι πλατινόξανθες καλοχτενισμένες μπούκλες της πήγαιναν κι έρχονταν πάνω στους ώμους της καθώς κουνούσε το κεφάλι δεξιά κι αριστερά, ψάχνοντας να βρει τη θάλασσα.

«Κάπου εδώ γύρω είναι, και δεν τη βλέπουμε. Την είδαμε όμως στο δρόμο» της είπε με τρόπο η φίλη της.

«Έπρεπε να φορέσω κάτι πράσινο» απάντησε κι αυτή με τρόπο, για μην πάρει χαμπάρι ο Λευτέρης την αγωνία της.

Μόλις βρήκαν θέσεις και βολευτήκανε, άρχισε η φωτογράφηση σε όλες τις πόζες. Στημένη να κοιτάει προς το στέιτζ, καθισμένη φαρδιά πλατιά με φόντο το στέιτζ, με φόντο τις κερκίδες, όρθια με τη φούστα να ανεμίζει, με τη φούστα ελαφρώς σηκωμένη και το πόδι να κάνει βήμα να ανέβει, με το χέρι στο πηγούνι να μοιάζει πως κάτι σκέφτεται, αλλά να φαίνεται και το δαχτυλίδι με τη γαλάζια πέτρα… Ένα διάλειμμα για το ποστάρισμα στο φέισμπουκ στο άλμπουμ με τίτλο “arxaio theatro ephdavrou-shmvainh tora” και ξανά μανά πόζες. Μετά ακολούθησε ένα διάλειμμα για να δούνε την παράσταση. Κατέγραψε και λίγο από την παράσταση, να την ανεβάσει κι αυτήν στο φέισμπουκ, μη νομίσει κανείς ότι πήγε εκεί για τουρισμό. Μπορεί βέβαια να έπεσε εντολή να κλείσουν τα κινητά, αλλά όλοι τα είχαν ανοιχτά και κατέγραφαν. Αφού έσβησαν τα φώτα και το θέατρο ήταν ακόμη φωτισμένο.

Η Σούλα δεν καταλάβαινε και πολλά. Θα ρωτούσε μετά τη Μαίρη για να της εξηγήσει τι ήταν αυτό που έβλεπε. Ποτέ τον Λευτέρη, μην τη νομίζει για χαζή. Δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό ήταν που τον γοήτευε. Εκεί που άρχισε να βαριέται, με κείνον τον τύπο που δε φορούσε ράσα και φορούσε στρατιωτική φόρμα (ο αγγελιοφόρος ήταν κανονικά, αλλά θα της το έλεγε μετά η Μαίρη) και μιλούσε ασταμάτητα, μόλις είπε «νυν υπέρ πάντων αγών» και όλοι χειροκρότησαν σαν άλλοι σαλαμινομάχοι, ξεχεριάστηκε κι αυτή στο χειροκρότημα και σχεδόν δάκρυσε από τη συγκίνηση, γιατί αυτήν την ατάκα την ήξερε από τον αδερφό της (καλά, αυτός περνιόταν και για Μακεδονομάχος και ντυνόταν Σπαρτιάτης και πήγαινε στα επετειακά ιβέντ στις Θερμοπύλες) που την είχε σαν αφίσα στο δωμάτιό του, μαζί με κάτι άλλα τέτοια αγωνιστικά αποφθέγματα, κάτι σήματα από τα ΛΟΚ που υπηρέτησε, την ελληνική σημαία, τη σημαία του ολυμπιακού και ένα μεγάλο σταυρό με φωτάκια που τον αγόρασε στο πανηγύρι των Ταξιαρχών.

Μετά συνέχισαν μέχρι το τέλος να μιλάνε και να μην τους καταλαβαίνει κανείς. Ευτυχώς το έργο ήταν μικρής διάρκειας και η ώρα που θα φωτογραφιζόταν ξανά, δεν άργησε να έρθει. Στο προφίλ της στο φέισμπουκ γινόταν ήδη χαμός. “arxaia ellinhda thea!!!!!” “ta spas!!!” “Ise genimenei protagonistreia” “MΠΡΑΒΩ ΑΔΕΡΦΕΙ ΜΟΥ ΕΤΣΗ ΤΕΡΙΑΖΟΙ ΣΤΟΥΣ ΑΙΛΥΝΝΕΣ” (αυτό το τελευταίο μάζεψε περισσότερα λάικ κι από τις φωτογραφίες της theas. Τους χάρισε και δεύτερη δόση φωτογραφιών, σχολιάζοντας πως η παράσταση ήταν υπέροχη και ότι “nikisame tous perses giati imastan geneoi, geneoi san ellines!!!!”

Ο Λευτεράκης καμάρωνε την αθωότητα της καλής του. Ήμασταν γενναίοι σαν Έλληνες. Ήταν έτοιμη να γνωρίσει τον Εγγονόπουλο και τον Μπολιβάρ. Ναι, αυτό θα ήταν το επόμενο βήμα του στην εκπαίδευσή της. Τον ενθουσίαζε το γεγονός ότι της έδειχνε πράγματα κι αυτή ενθουσιαζόταν τόσο που τα έδειχνε στους φίλους της στο φέισμπουκ. Οι δικοί του φίλοι πάλι, δεν ενθουσιάζονταν καθόλου, αλλά σκέφτονταν ότι θα του περάσει.

Δεν του πέρασε. Πριν κλείσουν χρόνο, μετακόμισε στον Κορυδαλλό, στο σπίτι πάνω από το σπίτι της μαμάς της Σούλας, γιατί έπρεπε να έχει ένα δικό της άνθρωπο κοντά της. Πριν απ’ αυτό, να μην ξεχάσω να το πω και την περάσεις για καμιά παρδαλή, της έδωσε δαχτυλίδι με μια γκουμούτσα να, με το συμπάθιο. Μέχρι το επόμενο καλοκαίρι, έγινε κι ο γάμος που ήταν μια καλή ευκαιρία να πάνε οι φίλοι του στον Κορυδαλλό. Τα παιδιά τους δεν είχαν γαλάζια μάτια και ξανθά μαλλιά. 

http://kats-woman.blogspot.com/2014/08/blog-post_20.html

http://kats-woman.blogspot.com/2014/08/blog-post_28.html

Η ωριμότητα είναι μισή λευτεριά

«Θυμάσαι τον Παπάρα Μαλακίδη;» με ρώτησε η φίλη μου σε μια κουβέντα ανταλλαγής νέων. «Την παντρεύτηκε τη Σκυλάρα Ζαμπλουτίδου. Κι η Κακομοίρα Ονειρομπόλογλου έμεινε να θυμάται πόσο λάμπει το πρόσωπό του κάθε φορά που τη βλέπει.

«Για έναν άντρα είναι πολύ φυσιολογικό να έχει την κυρά του που θα είναι μια Ζαμπλουτίδου και μια σπιτωμένη γκόμενα. Είναι θέμα κοινωνικής καταξίωσης» της απάντησα. Για να με στείλει αμέσως μετά λέγοντας:

«Εντάξει, αλλά κι εμείς πόσους συμβιβασμούς είμαστε ικανές να κάνουμε για να φουσκώσει η κοιλιά μας;»

Την κοίταξα καλά καλά. Κούνησα και το κεφάλι μου. Τσιμπήθηκα. Την ξανακοίταξα. Αυτή ήταν. Αυτή που πριν από κάτι χρόνια δεν μπορούσε να χωνέψει ότι η σχέση της με τον Γκουράδα Παπαρίδη, τον τελευταίο άξεστο χωριάτη (με την απολύτως κακή έννοια) έληξε άδοξα. Εγώ βέβαια, ως καλή φίλη, είχα χαρεί τότε. Αυτός ο τύπος μου καθόταν στο λαιμό. Ήθελα να ξεκουμπιστεί και να το αφήσει ήσυχο το κορίτσι μας. Της έπεφτε λίγος, ελάχιστος. Και ως προσωπικότητα και ως άνθρωπος.

Τότε η φίλη μου ήταν στα 30. Στην ηλικία που τα καμπανάκια της γυναίκας χτυπάνε υστερικά, τραγουδώντας της με στριγκιά φωνή: «Εσύ πότε θα γίνεις μάνα; Εσύ πότε θα γίνεις μάνα;». Αυτή η φωνή της τραγουδούσε κάθε μέρα κι εγώ από την άλλη της κελαηδούσα άλλο τροπάριο: Δεν είναι αυτός για σένα / βρες κάποιον που να σου ταιριάζει / ναι, εντάξει, δεν είναι εύκολο να δέσει το γλυκό με κάποιον και θα περάσεις από σαράντα κύματα μέχρι να βρεις αυτόν που σου κάνει, αλλά και με τον Παπαρίδη πόσο δεμένο ήταν / τράβα κάνε κάτι που σου αρέσει / ασχολήσου με το κέντημα, το πλέξιμο / όταν βγαίνεις έξω μην πας στα στέκια του, εξάλλου εσύ ποτέ πριν απ’ αυτόν δε σύχναζες σε χώρους που κάνουν λεζάντα τύποι σαν τον πρώην σου. Δεν μπορώ να πω ότι είχε απάντηση στα ατράνταχτα επιχειρήματά μου. Συμφωνούσε σε όλα. Εκτός του ότι έπρεπε να γίνει μάνα. Έτρεχε σε γάμους άλλων, ντυμένη και στολισμένη σα νυφούλα, είχε αγωνία αν σβήστηκε το όνομά της από το παπούτσι της νύφης, ορμούσε σαν τρελή να πιάσει την ανθοδέσμη και μαλλιοτραβιόταν με τις άλλες που τη διεκδικούσαν, και βέβαια τα βράδια κοιμόταν με τα κουφέτα στο μαξιλάρι.

Με τον καιρό το πάλεψε. Είδε και κάτι άλλα ζευγάρια της συμφοράς με φίλες της τριαντάρες που λυσσούσαν να γίνουν μάνες και τα κατάφεραν και πρόκοψαν, το έριξε στην εργασιοθεραπεία, έκανε ένα βήμα παραπέρα στις σπουδές της, βρήκε έναν ωραίο τύπο στα μέτρα της και εδώ και καιρό απολαμβάνει μαζί του όλα τα καλά της συντροφικότητας, χωρίς άγχη για το πότε θα γίνει μάνα. Αυτό το υποψιαζόμουν, βλέποντάς την πόσο απολαμβάνει τη ζωή της, το επιβεβαίωσα με το σχόλιό της.

Σκέφτηκα πως ήρθε η ώρα να την καλωσορίσω σε έναν άλλο κόσμο γυναικών. Αυτόν των «ώριμων». Αυτών που ξέρουν τι θέλουν. Έτσι λένε αυτοί οι ηλιθιότατοι νεαροί που τις κυνηγούν δηλώνοντας με έμφαση: «Μου αρέσουν οι ώριμες γυναίκες επειδή ξέρουν τι θέλουν» και στην πραγματικότητα εννοούν ότι τους αρέσουν οι ώριμες γυναίκες επειδή θα περάσουν μαζί τους καλά και δε θα τους ζητήσουν γάμο και παιδιά, δε θα τους ζαλίσουν τ’ αρχίδια στα τηλέφωνα τριάντα φορές τη μέρα πούείσαικαιτικάνειςκαιπότεθαπάμεγιαποτάκιβρεκουτσούνιμουνιάου, ενδεχομένως δε θα τους ζητήσουν καν δεύτερο ραντεβού. Βέβαια, ο φυγόπονος και πάντα ηλιθιότατος νεαρός δεν ξέρει ότι αυτό σημαίνει πως η ώριμη γυναίκα την άλλη μέρα που κατάλαβε ότι έγινε κάτι που τη στιγμή που γινόταν δεν το καταλάβαινε (μάντεψε γιατί, ηλιθιούλη μου), χτυπούσε το κεφάλι της για τη μαλακία που έκανε παρά την υποτιθέμενη ωριμότητά της. Η ηλιθιούλης δεν είναι σε θέση να καταλάβει ότι η ώριμη γυναίκα δε θέλει το προϊόν που παράγουν τ’ αρχίδια του για αναπαραγωγή, αλλά τα ίδια τ’ αρχίδια του (αρκεί να έχει) για διάφορες άλλες χρήσεις.

Η φίλη μου πλέον ανήκει στην κατηγορία των ώριμων γυναικών. Και ναι, ξέρει τι θέλει. Θέλει ό,τι της φέρει η ζωή, αρκεί να τη γεμίζει. Απελευθερώθηκε από ψυχαναγκασμούς, από το άγχος της κοινωνικής αποδοχής, από την επιδίωξη της κοινωνικής καταξίωσης. Δε νιώθει πλέον άβολα δίπλα στις παντρεμένες με παιδιά φίλες της, από τις οποίες προτιμάει αυτές που επέλεξαν αυτόν το ρόλο επειδή τις γέμιζε και τους τον έφερε η ζωή. Αυτό είναι ωριμότητα. Αυτό που μάλλον δε θα έχεις ποτέ τη χαρά να απολαύσεις, ηλιθιούλη μου.

Υ/Γ: Για τους ώριμους άντρες θα μιλήσουμε μια άλλη φορά. Δεν μπορώ όλα μαζεμένα.

Φεγγαράδα, όλοι αράδα

Υπάρχει μια παράδοση στην Αθήνα που όλοι τη σέβονται και την τηρούν πιστά. Αυγουστιάτικη πανσέληνος στην Ακρόπολη με στριμοκωλίδι, Δεκαπενταύγουστος οπουδήποτε αλλού με στριμοκωλίδι, Σεπτέμβριος στο κέντρο με το αυτοκίνητο, πάντα με στριμοκωλίδι. Τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια μεταφορά της αυγουστιάτικης πανσελήνου στο φέισμπουκ σε φωτογραφία, συνήθως από την Ακρόπολη, όχι απαραιτήτως πετυχημένη λήψη, συνοδευόμενη με πρωτότυπο άσμα τύπου έχει πανσέληνο απόψε κι είναι ωραία, γεγονός που μετέφερε ένα στριμοκωλίδι πανσελήνων στις αρχικές μας σελίδες.

Εγώ, να σου πω την αλήθεια, τα πάω καλά με την πανσέληνο, η νεραϊδοπαρμένη. Ειδικά την αυγουστιάτικη που είναι η πιο δυνατή (δεν εννοώ τη λάμψη της), και βγαίνουν στη γύρα οι νεράιδες, οι μοίρες, τα ξωτικά και άλλες δυνάμεις του σύμπαντος και να κάμνουν όλα άνω κάτω μέσα μας κι έξω μας.

Είναι ωραίο στην πανσέληνο να βρίσκεσαι σε ιερούς χώρους, στους οποίους κάποιοι κατά την αρχαιότητα την έχουν τιμήσει και τους έχει ποτίσει με την ενέργειά της. Είναι φρικτό να βρίσκεσαι εκεί μαζί με χιλιάδες άσχετους, πιστούς σε μια παράδοση που τους οδήγησε εκεί, αλλά δεν μπορούν να κατανοήσουν ούτε γιατί την ακολουθούν. Είναι εφιαλτικό να μην μπορείς να απολαύσεις το φως της πανσελήνου επειδή γύρω σου, πάνω σου, παντού, υπάρχουν κάποιοι που δεν κατανοούν γιατί βρίσκονται γύρω σου, πάνω σου, παντού.

Αποφασισμένη να μην ξαναζήσω και φέτος τη μανία του πανσεληνιασμένου του Αυγούστου, απομακρύνθηκα από το κέντρο και έφτασα σε παραλία με θέα στην Ανατολή. Έτσι για να παρακολουθώ και τη διαδρομή της. Αν έλειπε ο «πολιτισμός» από γύρω μου, θα ήταν καλύτερα, αλλά τον ανέχτηκα σκεπτόμενη ότι θα μπορούσε να βρίσκεται και πάνω μου. Απομακρύνθηκα όσο μπορούσα από αυτόν, πιάνοντας βραχάκι-μπαλκόνι πρώτη μούρη στη θάλασσα, με παφλασμό στα πόδια. Κανένας άσχετος δεν μπήκε ανάμεσα σε μένα και στο φως της πανσελήνου, ούτε και της αντανάκλασής της στη θάλασσα. Και τα σκατόπαιδα που φώναζαν εκεί γύρω, δεν πλησίασαν αρκετά. Καλά ήταν.

Μετά από λίγη ώρα, νεαρό ζεύγος πλησίασε σε παρακείμενο βραχάκι, εφοδιασμένο με έξυπνα κινητά τεραστίων διαστάσεων. Σε θήκη κουνελάκι η νεαρά, σε θήκη βιβλιαράκι ο νεαρός. Δεν τα βάλανε στην τσέπη τους ούτε για ένα δευτερόλεπτο. Φωτογράφιζαν το φεγγάρι, το έδειχνε ο ένας στον άλλον. Ξαναφωτογράφιζαν το φεγγάρι, ξανά το έδειχνε ο ένας στον άλλον. Βγάζανε σέλφι με φόντο το φεγγάρι, το έδειχνε ο ένας στον άλλον. Ξανά σέλφι με φόντο το φεγγάρι, ξανά το έδειχνε ο ένας στον άλλον. Μετά έπεσαν με τα μούτρα στα κινητά τους, δείχνοντας πάντα κάτι ο ένας στον άλλον. Προφανώς ανέβαζαν φωτογραφίες στο φέισμπουκ, ενημερώνοντας τους φίλους τους ότι είναι ένα γαμάτο ζευγάρι που το φεγγάρι λούζει τον έρωτά τους, μην τους περνάνε και για τίποτα ξενέρωτους, μην τύχει και δεν τους ζηλεύουν για τη μαγεία που ζούνε.

Σκέφτηκα πως αυτά τα έξυπνα κινητά, είναι τόσο έξυπνα που δίνουν σε κάποιους από αφορμές για συζήτηση μέχρι και υπόσταση. Σκέφτηκα ότι αυτοί οι δύο ίσως να κάθονταν αμήχανα μπροστά στο φεγγάρι, ίσως να έπλητταν, να φεύγανε στα δέκα λεπτά, να πήγαιναν στα σπίτια τους ή να βρούνε κάποιον άλλον να τους διώξει την πλήξη. Ή μήπως θα τους περνούσε από το μυαλό να άγγιζε ο ένας τον άλλον, αντί να αγγίζουν τις οθόνες τους; Θα άντεχαν να περάσουν τόσο καλά; Ή μήπως η επαφή έχει γίνει κάτι ενοχλητικό;

Δεν μπήκα καθόλου στο φέισμπουκ το βράδυ της πανσελήνου. Δεν ήθελα να δω τι έγινε. Δεν ήθελα να ξέρω πόσοι από τους φίλους μου έχασαν τη φεγγαράδα για να βγάζουν φωτογραφίες στην αράδα. Πόσα αγγίγματα χάθηκαν, είτε από την πανσέληνο, είτε από κάποιο χέρι για να γίνουν τα αγγίγματα στην οθόνη, για να ανέβουν οι φωτογραφίες, να μαζευτούν τα λάικ, να γίνουν σχόλια, να γίνουν όλα όσα χρειάζονται για την εικονική μας ευχαρίστηση.

Έχω φωτογραφίες δικές μου από την πανσέληνο του Αυγούστου, αλλά επειδή λέω να τις κρατήσω για μένα ως ενθύμιο, διάλεξα μία εντυπωσιακή κι επαγγελματική από το ίντερνετ. 

Στην παραλία του ιδιώτη

Με χαλάει ο Αύγουστος. Φεύγουν όλοι και μένουμε μόνοι μας. Αυτό βέβαια είναι το καλό της υπόθεσης και η παρηγοριά μου. Με χαλάει όμως γιατί μου θυμίζει τις εποχές που πηγαίναμε διακοπές. Και τις καλύτερες στιγμές τους. Οι οποίες δεν ήταν το κωλοχτύπημα στα κλαμπ, δεν ήταν οι γκουρμεδιές στο ακριβό ρεστοράν, το τίγκα στους σελέμπριτις, δεν ήταν το άραγμα κάτω απ’ τον ήλιο με το μοχίτο στο χέρι πάνω στη χρυσοπληρωμένη ξαπλώστρα. Ήταν κάτι βράδια στην παραλία, με το φεγγάρι να σπάει το σκοτάδι, με αεράκι, παφλασμό, βαρκούλες, φώτα στο βάθος, μπίρες και πιτόγυρα.

Με αυτά τα δεδομένα, θα μπορούσα να πω πως πέρασα μια νύχτα διακοπών. Μέσα στην πόλη, στα τρεχάματα, στα ζόρια, στα άγχη, έκανα ένα διάλειμμα, σε απόσταση αναπνοής από το κέντρο της πόλης, σε παγκάκι δίπλα στη σκοτεινή θάλασσα της Γλυφάδας.

Όλα ήταν εξαιρετικά και ικανά να με πάνε αλλού. Μου έλειπε μουσική. Κάτι σε ρεμπέτικο, η φωνή του Παγιουμτζή ή της Παπαγκίκα, που θα ακουγόταν ίσως μέσα από μια βάρκα, σε χαμηλή ένταση, όσο χρειάζεται για να υπάρχει ένα μουσικό χαλί στην ευχάριστη στιγμή. Το αντίθετο με αυτό που συνέβη όταν ανέβηκε η ένταση της μουσικής (έτσι πρέπει να γίνεται τα βράδια) σε παρακείμενο μπαρ της παραλιακής. Για την ακρίβεια, από εκεί που υπάρχει μια περίφραξη (αυτή που σου υπενθυμίζει ότι η θάλασσα δεν είναι δημόσια), μπαίνεις με το αμάξι σου, πληρώνεις, περιμένεις στην ουρά για να σου το πάρει ο παρκαδόρος (και να το βάλει εκεί που ξέρει), μπαίνεις σε μία πολυτελή κατασκευή φτιαγμένη πλάι στο κύμα (το οποίο δε λέει να γίνει τσουνάμι και να την ξηλώσει), όπου χρυσοπληρώνεις την παρουσία σου εκεί, το ποτό σου και τη μουσική που σου παίρνει τα αυτιά, πληρώνεις για να ακουμπήσεις σε ξαπλώστρα (που έχει κάνει απόσβεση από την πρώτη μέρα που στήθηκε στην «ιδιωτική» παραλία), πληρώνεις και για τη χρήση της άμμου, της θάλασσας, της σκιάς του δέντρου, του αέρα που αναπνέεις.

Γενικώς, ένα ενοχλητικό μπιτ που καμιά φορά γινόταν αφρομπίτ ή ρέγκε (γιατί τους είπαν ότι είναι μουσικές από εκεί που είναι πάντα καλοκαίρι και όλοι τσιλάρουν χαλαρά,  και κανείς δεν τους ενημέρωσε πως πρόκειται για τραγούδια με κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο κι ότι μιλάνε για φτώχεια, για σκλαβιά και για καταπίεση από καταπατητές πρώην ελεύθερης και νυν ιδιωτικής γης) ερχόταν από την περιοχή όπου η πρόοδος και η ανάπτυξη δίνουν τον αγώνα τους, στο σημείο που κάποιοι επέλεξαν είτε να ψαρέψουν είτε να αράξουν με τρόπο υποανάπτυκτο.

Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, θα ήταν δεδομένη η ελεύθερη πρόσβαση στην παραλία. Χωρίς περιφράξεις, χωρίς παρκαδόρους, χωρίς πολυτελείς κατασκευές, χωρίς πολυτελείς ξαπλώστρες, χωρίς δυνατές μουσικές, χωρίς νταβατζήδες. Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, θα υπήρχε σεβασμός στον τόπο και στο περιβάλλον. Οι πολίτες θα είχαν ιδέα από ποιοτική διασκέδαση και θα θεωρούσαν βαρβαρότητα αυτά τα υστερικά ντεσιμπέλ. Θα θεωρούσαν ιερή υποχρέωσή τους να μην πατήσουν το πόδι τους στον περιφραγμένο χώρο, να μην αφήσουν το χρήμα τους σ’ αυτόν που τους απαγορεύει την πρόσβαση σε κάτι που είναι δικό τους. Θα του υπεδείκνυαν με τον τρόπο τους το ακριβές σημείο στο οποίο μπορεί να τοποθετήσει τις ξαπλώστρες του.

Θυμήθηκα μια άλλη βόλτα στην παραλία πριν από λίγο καιρό, όπου κάποιο πολυτελές κατάστημα από αυτά που είναι φυτρωμένα πάνω στην άμμο, είχε κλείσει με δικαστική νομίζω απόφαση (δεν έψαξα να βρω το λόγο) και το φυλούσε σεκιουριτάς ο οποίος απαγόρευε να πατάς και στο ξύλινο δάπεδο που είχε βάλει πάνω στην άμμο. Στην άμμο ΜΟΥ. Στην άμμο ΜΑΣ. Πήγα να τσεκάρω την κατάσταση και στα περιφραγμένα. Σεκιουριτάδες-αμοιβάδες παντού, σε μία έκταση αρκετών στρεμμάτων, έτοιμοι να σε πάρουν σηκωτό και να σε πετάξουν έξω, αν τολμήσεις να παραβιάσεις την ιδιωτικότητα της παραλίας που κλήθηκαν να προστατεύσουν.

Με φαντάστηκα σε θέση δικτάτορα, γιατί μόνο έτσι θα μπορούσε να επιβληθεί αυτό που θα κατέβαινε στη συνέχεια στο μυαλό μου, αφού όταν παίρνονται αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες για να οριστεί ο τρόπος χρήσης κάποιων χώρων, όλο και κάποιος εμφανίζεται με κολλητιλίκια με μεγαλοπαράγοντες και με συμφέροντα για τσέπες καρχαριών, πιράνχας και τρωκτικών.

Θα επέβαλλα, δια ροπάλου και κωλοδάχτυλου, ξήλωμα οποιασδήποτε κατασκευής εμποδίζει την ελεύθερη διέλευση των ανθρώπων στις παραλίες, αλλά και οποιασδήποτε κατασκευής δε σέβεται και δεν είναι απολύτως προσαρμοσμένη στο περιβάλλον. Θα επέβλεπα αυτοπροσώπως τις εργασίες ξηλώματος, και για την καύλα και τη συγκίνηση που θα μου χάριζε το θέαμα, αλλά και επειδή θα φοβόμουν ενδεχόμενη εξαγορά του μπουλντοζιέρη (τι πιο φυσικό στην Ελλάδα που ζούμε) από τους ανθρώπους των συμφερόντων που λέγαμε.

Όταν θα είχαν γίνει όλα λαμπόγυαλο, θα ακολουθούσε η διαμόρφωση του χώρου. Με απόλυτη αυστηρότητα, θα κατασκευάζονταν παραλιακές διαδρομές χωρίς τέλος και χωρίς διακοπή, οι οποίες θα δίνανε τη δυνατότητα στον περιπατητή να διακόψει όπου του κάνει κέφι και να ρίξει μια βουτιά ή να καθίσει σε ένα παγκάκι ή να αράξει σε μια σκιά, ή να φάει, να πιει τον καφέ του, το ποτό του, σε κάποιον από τους χώρους που θα υπάρχουν, οι οποίοι θα είναι με την ίδια αυστηρότητα προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον. Και ως κατασκευές και ως ήχοι και ως φιλοσοφία. Και οι σεκιουριτάδες-αμοιβάδες, θα προγραμματίζονταν έτσι ώστε να πατάσσουν όποιον υπερβαίνει τα όρια της απλότητας, της σεμνότητας και του σεβασμού στο περιβάλλον.

Μα, θα μου πεις, εδώ αγωνιζόμαστε για την ανάπτυξη. Για να έρθουν οι τουρίστες και να καταναλώσουν, για να ξεδώσει ο ντόπιος, για να ξεπλύνει… εεε, συγνώμη, λάθος, για να κερδίσει ο επιχειρηματίας και να μοιράσει μεροκάματα στους εργαζόμενους. Όχι για να πάμε 100 χρόνια πίσω.

Και ποιος σου λέει ότι θέλω να απαγορεύσω την κατανάλωση; Την ασυδοσία θέλω να απαγορεύσω. Τη μανία για υψηλό κέρδος και χαμηλή ποιότητα. Και να προωθήσω την εκπαίδευση του πολίτη να αναγνωρίζει την ποιότητα. Την ικανότητά του να αναζητά το ωραίο, το αξιόλογο, να σέβεται και να απαιτεί σεβασμό. Πράγμα δύσκολο για τον αρχοντοχωριάτη Έλληνα που μέχρι χτες νόμιζε ότι είναι βασιλιάς.

Και είμαι σίγουρη πως οι τουρίστες δεν πάνε στην παραλία για να ακούσουν υστερικούς ήχους. Αυτούς τους ακούν μέσα στις πόλεις. Άσε που οι ανυποψίαστοι έχουν άλλα πράγματα στο μυαλό τους για την ελληνική κουλτούρα (εντάξει, λέμε και κανένα αστειάκι) και όχι αυτόν τον κανιβαλισμό που συναντούν.

Καιρός να αλλάξουμε. Και σκέψη και φιλοσοφία και κουλτούρα και να πάψουμε να κακοποιούμε τον τόπο μας, να πάψουμε να χέζουμε εκεί που τρώμε, να σεβαστούμε το περιβάλλον, να αγωνιστούμε για να το σεβαστεί κι ο διπλανός, να απαιτήσουμε σεβασμό, να μην πληρώνουμε τους σοδομιστές του τόπου μας, τους σοδομιστές μας. Όταν τα καταλάβουμε όλα αυτά, θα γίνει ο τόπος μας καλύτερος. Αλλά επειδή είμαστε τόσο αποχαυνωμένοι, δεν υπάρχει ελπίδα.

Αυτή η διαπίστωση με έκανε και ξύπνησα. Τέτοιο μεγαλειώδες όνειρο πήγε χαμένο εξαιτίας μιας κωλοφάρας ηλιθίων που αποτελώ κομμάτι της. Το δυνατό ρυθμικό γκιουμ-γκιουμ που ακουγόταν από το βάθος, ένιωθα να χτυπάει στο στομάχι μου και να μου ανακατώνει το πιτόγυρο. Ούτε τις διακοπές μας στην πόλη δεν μπορούμε να απολαύσουμε με τους κανιβάλους γύρω μας.

Φωτογραφία δεν είχα δική μου. Αλλά βρήκα αυτήν από εδώ που πρέπει να είναι από το ίδιο παγκάκι.